نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

خدمت و تجارت

34
شماره 34 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 72

انتخابات الکترونیکی به دور دوم هم نرسید

آرزوی دیرینه وزارت کشور برای برگزاری انتخابات الکترونیکی حتی برای دور دوم مجلس شورای اسلامی نیز محقق نشد. وزیر کشور و کارشناسان این وزارتخانه امیدوار بودند بتوانند در ۱۰ اردیبهشت‌ماه با توجه به محدود شدن حوزه‌های رای‌گیری و کاهش نفرات حاضر در انتخابات نظر شورای نگهبان را برای برگزاری الکترونیکی انتخابات مجلس در دور دوم جلب کنند؛ آرزویی که به واقعیت تبدیل نشد.شورای نگهبان در پاسخ نامه وزیر کشور برای برگزاری انتخابات به‌ صورت الکترونیکی به‌ طور خیلی مختصر پاسخ داد به دلیل باقی بودن مشکلات این دور از انتخابات نیز مانند دور اول به صورت دستی برگزار شود.پس از برگزار نشدن انتخابات مجلس و خبرگان رهبری در ۷ اسفند به‌ صورت کاملاً الکترونیکی و به دور دوم کشیده شدن انتخابات مجلس وزارت کشور امیدوار شد بتواند این دور را به صورت الکترونیکی برگزار کند، به طوری که وزیر کشور درست بعد از اتمام شمارش آرا در گفت‌وگو با صدا و سیما اعلام کرد:«ما آماده هستیم مرحله دوم انتخابات را الکترونیکی برگزار کنیم. تعداد در این دور کم است و به‌ راحتی می‌توانیم آن را انجام دهیم. در این زمینه با شورای نگهبان مذاکره می‌کنیم اگر موافقت شد الکترونیکی برگزار خواهیم کرد.» وعده‌ای که محقق نشد برگزاری انتخابات الکترونیکی ۷

شماره 34 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 76

سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی به دنبال شفافیت وظایف دستگاه‌هاست

خدمات دولت صاحب شناسنامه شدند

سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور به‌ زودی کتابچه خدمات دولت را منتشر می‌کند، کتابچه‌ای شامل ۹۰۰ خدمت که در نهایت لیست خدمات دولت و شناسنامه آنها را مشخص خواهد کرد؛ لیستی که قرار است پایه ارائه سرویس از سوی دستگاه‌های مختلف در دولت‌ الکترونیکی شود. لیستی که هر چند بارها اعلام شد تهیه شده اما هیچ گاه به صورت رسمی منتشر نشد و اخبار غیررسمی مربوط به انتشار آن لیست نیز نشان‌دهنده مشخص نبودن مفهوم خدمت برای دستگاه‌های مختلف بود، چرا که هر یک از دستگاه‌ها به صلاحدید خود لیستی از وظایف‌شان را آماده و به عنوان خدمات قابل ارائه معرفی کرده بودند. به عنوان مثال عضویت در کتابخانه ملی برای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران یک خدمت تعاملی عنوان شده بود و بانکداری الکترونیکی برای پست‌بانک. دریافت شکایت‌ها و گزارش‌های مردمی برای سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان نیز یک خدمت در نظر گرفته شده بود. در اصل برخی از وظایف نیز به عنوان خدمت از سوی هر کدام از دستگاه‌ها اعلام شده بود، گاهی حتی پرداخت حقوق کارکنان دولت به عنوان خدمت از سوی دستگاه مربوطه اعلام شده بود، از همین رو تعداد کل خدمات دستگاه‌ها هزار و ۴۰۰ خدمت تعیین شد اما با تغییراتی که اعمال

شماره 34 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 79

چرا برخی می‌گویند سوئیفت همچنان بسته است

چشمان کاملاً بسته

در تمامی دوره‌های ریاست‌جمهوری رسانه‌های عمومی معمولاً به دو دسته تقسیم می‌شوند: منتقدان و طرفداران. هر کدام از این رسانه‌ها نیز به فراخور موضوع مورد بحث سعی در اثبات نظر خود دارند. برخی موافق نظر دولت و برخی دیگر مخالف نظر دولت. هرچند تا پیش از این تضاد آرای طرفداران و منتقدان بیشتر در مسائل سیاسی نمایان بود اما این بار موضوعی اقتصادی تبدیل به موضوعی سیاسی شد و تمام مخالفت‌‌ها در آن موضوع بازنمایی. این بار سوئیفت مرغ عزا و عروسی شد. موضوعی تخصصی که درک اثبات اتصال یا عدم اتصال آن برای مردم چندان ساده نیست. البته موضوع اصلی سوئیفت نبود اما «هرچه فریاد بود بر سر سوئیفت کشیده شد». موضوع اصلی برجام بود.برای برخی از رسانه‌ها موفقیت دولت در مذاکرات هسته‌ای و اجرایی شدن برنامه برجام خوشایند نبود و سعی کردند به‌ گونه‌ای آن را بی‌اثر نشان دهند؛ چه چیزی در این میان در دسترس‌تر از سوئیفت؟ همین امر موجب شد موضوعی تخصصی تبدیل به موضوعی شود که تمامی مردم از آن سخن می‌گویند و در مورد آن موضع‌گیری می‌کنند. خبری که هرچند ابتدا خوشایند بود و تمام فعالان اقتصادی و تجاری از انتشار آن اظهار خوشحالی کردند اما پس از انتشار اخبار ضد و نقیض در

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 34 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 82

منتقدان به انتقاد ادامه می‌دهند

باز بودن سوئیفت تمام ماجرا نیست

ورق برگشت. البته این جمله بدان مفهوم نیست که منتقدان دولت پذیرفته‌اند وضعیت مبادلات و نقل و انتقالات پولی کشور بهتر از گذشته است بلکه بدان معناست که پذیرفته‌اند سوئیفت باز است و اگر امکان تجارت وجود ندارد نیازمند تلاش بیشتر برای برقراری روابط تجاری است و اشکال از سوئیفت نیست. پس از اینکه بانک مرکزی درهای اتاق‌های سوئیفت خود را در طبقه چهارم و پنجم بانک مرکزی روی دوربین خبرنگاران باز کرد و چشم دوربین خبرنگاران شاهد انجام عملیات سوئیفت بود، تجاری که تا آن لحظه یک‌صدا بر بسته بودن سوئیفت تاکید می‌کردند، گفتند سوئیفت باز است اما نمی‌توان عملیاتی انجام داد. تا زمانی‌ که بانک مرکزی و مسئولان ارشد کشور اعلام می‌کردند سوئیفت باز است کسی به گفته آنان توجه نمی‌کرد اما این بار به نظر می‌رسد پذیرفته‌اند سوئیفت باز است و اگر روابط تجاری برقرار نیست باید به روش دیگری اقدام کرد. هر چند پس از برگزاری این جلسه نیز برخی اعلام کردند سوئیفت باز است ولی نمی‌توان کاری کرد اما همین گفته هم نشان‌دهنده عمل به وعده مسئولان بانکی کشور است. اولین بار رئیس کل بانک مرکزی در همایش تخصصی فاینانس یورو خبر از اتصال ایران به سوئیفت داد. سوئیفت پس از اجرایی شدن برجام ۲۶

شماره 34 خدمت و تجارت پرونده - پیوست جهان صفحه 84

ارتباط با سوئیفت از طریق سپام فراهم می‌شود

دو پادشاه در کشوری می‌گنجند

درست زمانی که سوئیفت به دلیل تحریم‌ها قطع شد و شبکه بانکی کشور نگران چگونگی برقراری ارتباط بود، بانک مرکزی از سامانه‌ای رونمایی کرد که نام سپام را یدک کشید: سامانه پیام‌رسان الکترونیکی مالی؛ ترجمه فارسی سوئیفت. حال با برداشته شدن تحریم‌ها و اتصال مجدد به سوئیفت بانک مرکزی برنامه‌ای در دستور کار خود قرار داده است که با به‌روزرسانی سپام، شبکه بانکی کشور از طریق این شبکه پیام‌رسان مالی به سوئیفت متصل شود. سپام چگونه آمد؟ با شدت گرفتن تحریم‌ها بانک مرکزی به فکر چاره‌اندیشی برای جایگزینی سوئیفت در داخل کشور افتاده بود، روند جهانی به ‌گونه‌ای بود که احتمال تحریم‌های بیشتر و افزایش فشار بیشتر به شبکه مالی ایران دور از ذهن نبود و از گفته‌شان مشخص بود شبکه مالی ایران را هدف گرفته‌اند. در آن زمان بانک مرکزی سعی می‌کرد خود را برای مقابله با این تهدیدها تجهیز کند تا کمترین آسیب را در این دوره زمانی تجربه کند، ایجاد سامانه پیام‌رسانی الکترونیکی مالی کشور با این رویکرد در دستور کاری کشور قرار گرفت و از تاریخ ۲۷ مهرماه ۹۲ رسماً جایگزین سوئیفت شد. هرچند سپام ارزی زودتر از سپام ریالی ایجاد شده بود اما با آماده شدن این دو فاز بانک مرکزی با ابلاغ دستورالعملی بانک‌ها

شماره 34 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 85

رئیس گروه توسعه و امنیت اداره نظام‌های پرداخت:

ارتباط با سوئیفت یک‌ماهه برقرار شد

جذاب‌ترین موضوع از دید رسانه‌ها پس از اجرایی شدن برجام موضوع سوئیفت و برقراری ارتباط مجدد با این کانال ارتباطی بانکی بود. با وجود موضع‌گیری‌های سیاسی در مورد اتصال به سوئیفت بخش فنی کار هیچ‌ گاه از دردسرهای برقراری اتصال مجدد به سوئیفت و چگونگی آماده‌کردن زیرساخت مورد نیاز برای اتصال صحبت نکرد، هرچند همه انتظار داشتند فردای اجرایی شدن برجام اتصال با سوئیفت برقرار شود و پیام‌ بانکی از طریق آن مخابره شود اما بی‌شک برقراری مجدد ارتباطات فنی زمان می‌برد. با این وجود این ارتباطات نیز در دوره کوتاهی برقرار شد. در این خصوص با محمود زیبایی رئیس گروه توسعه و امنیت اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی به‌ گفت‌وگو نشسته‌ایم که در ادامه می‌خوانید: پس از برجام همه انتظار داشتند اتصال به سوئیفت به سرعت برقرار شود، از سویی مسئولان مذاکره‌کننده نیز در اولین موضع‌گیری‌های خود خبر از پذیرفتن عضویت ایران در سوئیفت دادند؛ واقعاً فرآیند کاری به همین سرعت پیش رفت؟همان‌طور که می‌دانید اتصالات ما چهار سال با سوئیفت قطع بود. در این دوره زمانی اتفاق‌های خیلی مهم و شاید بتوان گفت ناگواری برای سیستم بانکی ایران افتاد. در این دوره زمانی ما از محیط سوئیفت دور شدیم، سوئیفت یکی از نهادهایی است که بر اساس آخرین

شماره 34 خدمت و تجارت مدیریت سرویس صفحه 88

اصول حاکم بر راه‌اندازی کسب و کار سرویس‌محور

ما و آن مقصد عالی

با توسعه پرشتاب نیاز خدمات متنوع فناوری اطلاعات در دامنه مخاطبان متعدد خود، مجموعه‌های سرویس‌دهنده مکرراً در صدد خلق ایده‌ها و طراحی خدماتی نوین هستند؛ بدین روش شاید در نگاه نخست به نظر برسد به اصطلاح نان فراهم‌آورندگان خدمات به روغنی چرب آغشته است؛ اما رقابت و حفظ بقا در بازارهای ارائه خدمات فناوری اطلاعات که از یک سو سلایق مشتریان در آن، بعضاً بدون تبعیت از الگوهای شناخته‌شده و مستمراً در حال تغییر بوده و از سویی دیگر هر روز با توسعه فناوری، راهکارها و نظام‌هایی نوین برای ارائه خدمات به وجود می‌آید، کاری بسیار بوده و هم‌راستایی با آن بسیار مخاطره‌آمیز است. بدون شک امروزه دیگر برای خلق ایده‌های جدید در ارائه سرویس، چالش اصلی تخیل کردن برای شناسایی یا معرفی خدمات نوین نیست چرا که کمابیش ایده‌های ارائه خدمات، می‌توانند در ذهن هر فردی زاده شوند اما یکی از الزامات اساسی در خلق خدمتی موفق، پالایش ایده‌ها و زدودن زواید از ایده خام در جهت پروراندن آن است؛ کاری که می‌بایست مبتنی بر بهروش‌های توصیه‌شده و با درک بروز از فعل و انفعالات کسب و کار صورت پذیرد. دیگر مدت‌هاست زمانه ایده‌پردازی صرف و راه‌اندازی کسب و کار بدون درک از شرایط کنش گران بازار سپری شده

شماره 34 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 90

یک ماه از فیلتر شدن 22 درگاه واسط پرداخت گذشت

«پولشویی» اتهام جدید

درگاه‌های واسط پرداخت که از یک ماه پیش فیلتر شده‌اند حالا با اتهام جدیدی روبه‌رو شده‌اند: پولشویی.این درگاه‌ها متهم به «پولشویی» شدند و درخواست اولیه آنها برای رفع فیلترینگ از سوی مسئولان رد شده است. اتهام جدید با اتهام‌هایی که پیش از این مطرح شده بود متفاوت است. پیش از این موارد متعددی از سوی مسئولان به عنوان دلیل فیلتر شدن این سایت‌ها عنوان شده که همگی از سوی مسئولان این درگاه‌ها پاسخ داده شده بود اما پولشویی جزو هیچ کدام از این اتهام‌ها نبود. طبق اعلامی که به این بانک‌ها شده‌، اتهام مربوط به پولشویی از سوی بانک‌ مرکزی در حال پیگیری است. اتهام جدید نیز اتهامی نیست که به‌ سادگی بتوانند در مورد آن نظر بدهند یا کسی بتواند آن را نفی یا تایید کند. اثبات یا عدم اثبات چنین اتهامی معمولاً دوره زمانی طولانی طلب می‌کند و در این صورت فعالیت این سایت‌ها همچنان معلق می‌ماند.بحث تدوین قوانین مربوط به درگاه‌های واسط پرداخت از مهرماه سال گذشته مطرح شده و هنوز هم ضوابط مدونی برای نحوه فعالیت این سایت‌ها تدوین نشده است. فیلترینگ، با برنامه‌ریزی قبلی در اتفاقی بی‌سابقه، عصر روز سه‌شنبه ۲۵ اسفندماه ۹۴ پی‌لاین و تعدادی از درگاه‌های واسط پرداخت به دلایل نامعلوم و مبهم

شماره 33
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51
شماره 35