نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

حقوق فناوری

33
شماره 33 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 92

عمده جرائم نوجوانان بر پایه‌ فضای مجازی

از هرزه‌نگاری تا قتل

کمی طول کشید تا راجع به آن حرف بزند. چند بار شروع کرد و وسط حرف‌هایش ساکت شد. انگار بین دوراهی گفتن و نگفتن باشد. بچه‌های دیگر راحت راجع به جرم‌شان حرف می‌زدند اما او دلش نمی‌خواست چیزی بگوید. دست آخر دل به دریا زد و شروع کرد:«هر چه فحش بلد بودم، توی لاین به او گفتم. او هم جواب می‌داد و پشت سر هم راجع به نامزدم حرف‌های بدی می‌زد. هرچه می‌گفتم آرام نمی‌گرفتم. توی خیابانی نزدیک خانه‌مان با او قرار گذاشتم. وقتی سر قرار آمد، دست به یقه شدیم. من توی جیبم چاقو داشتم و او دست خالی آمده بود.» اینها حرف‌های نوجوانی است که به دلیل شیطنت و اذیت‌های دوستش در فضای مجازی، به جرم قتل در کانون اصلاح و تربیت تهران به سر می‌برد؛ قتل نوجوانی که آغازش پرخاشگری و خشونت در یکی از شبکه‌های اجتماعی بود. پرخاشگری مجازی از جمله آسیب‌هایی که نوجوانان در فضای مجازی با آن روبه‌رو هستند، خشونت و پرخاشگری است. پرخاشگری مجازی، مجموعه اعمالی است که افراد به منظور آزار و اذیت دیگران، در فضای مجازی انجام می‌دهند و بسیاری از شبکه‌های اجتماعی بستر مناسبی برای بروز این خشونت‌هاست. هرزه‌نگاری و شهوت‌نگاری، خشونت علیه زنان و کودکان، تهدید افراد و توهین

شماره 33 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 93

مسئولیت احزاب برای اقدامات هواداران در شبکه‌های مجازی؛ راهی برای پیشگیری از خشونت

وقتی گردن زدن مسکین در شوشتر توجیه دارد

آشیتا رگیدی که یک وکیل و متخصص در حوزه فناوری اطلاعات است، در بخش تکنولوژی سایت هندی فرست پست، مطالبی دوره‌ای در خصوص حقوق فناوری اطلاعات در این کشور منتشر کرده و در آینده خواهد کرد. مطلبی که پیش روی شماست، نخستین مطلب از این دوره است که به حقوق و قوانین هند ناظر بر عملکرد انتخاباتی و سیاسی در شبکه‌های اجتماعی نظر دارد. مطالعه این مطلب در آستانه انتخابات مجلس شورای اسلامی با در نظر داشتن نقش بالای شبکه‌های پیام‌رسان و اجتماعی در این انتخابات، قابل توجه است، مخصوصاً وقتی بدانیم هندی‌ها صاحبان بزرگ‌ترین دموکراسی دنیا هم از فقدان قانون تنظیم‌کننده در این بخش رنج می‌برند. نخست‌وزیر هند (مودی) چندی پیش نرم‌افزاری راه‌اندازی کرد که نام خودش را داشت. این کار یکی از ابزارهایی است که او برای جلب نظر رای‌دهندگان جوان‌تر از آن استفاده می‌کند و پیش از وی توسط همکاران دیگر نخست‌وزیر نیز استفاده شده بود. وزرای راه و امور خارجه شاخص‌ترین آنها بودند. بی‌واسطه بودن شبکه‌های اجتماعی در تماس با مردم و راحتی دسترسی به محتوای این شبکه‌ها که از سطوح اولیه و در وسایل ارتباطاتی افراد به سرعت گردش می‌کنند، مشخصاً برای نقل و انتقال‌های پیام‌های سیاسی جذاب است. لازم به ذکر نیست که این

شماره 33 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 94

کند و کاو در مطالعاتی که مساله‌اش تقویت زنان از طریق تکنولوژی است

سایبر فمینیسم چیست؟

مقاله‌ای که در ادامه خواهد آمد، ترجمه مدخل سایبر فمینیسم (Cyber feminism) در دایره‌المعارف رسانه‌های جدید (Encyclopedia of New Media) اثر انتشارات سیج (SAGE Publications) است. این مقاله توسط میا کونسالوو (Mia Consalvo) نوشته شده که محقق و استاد مطالعات بازی و طراحی در دانشگاه کونکوردیا (Concordia) در مونترآل است. او در این مقاله به سبک معمول دایره‌المعارفی، نظرات مختلف درباره این موضوع نوین را جمع‌آوری و ارائه کرده است؛ بدون اینکه خود را متهم به طرفداری از یکی از آنها کند. سایبرفمینیسم (فمینیسم در فضای مجازی) عبارتی است که در سال ۱۹۹۴ توسط سادی پلنت (Sadie Plant) رئیس واحد تحقیقات سایبرنتیک فرهنگی دانشگاه وارویک (Warwick) انگلستان، برای تشریح کار فمینیست‌های علاقه‌مند به نظریه‌پردازی و نقادی و بهره‌برداری از اینترنت، فضای مجازی و در مجموع فناوری‌های رسانه‌ای نوین به کار برده شد. این عبارت و جنبش از دل موج سوم فمینیسم بیرون آمد یعنی جنبش معاصر فمینیسم. موج دوم فمینیسم در دهه ۷۰ رواج و بر حقوق برابر برای زنان، تمرکز داشت و خود دنباله‌روی موج اول فمینیسم اوایل قرن ۲۰ بود که بر حق رای زنان و انتخاب شدن‌شان متمرکز بود. سایبر فمینیسم در عمل به زنانی که اغلب‌شان جوان، زبردست‌تر در استفاده از تکنولوژی و زنانی با زمینه

شماره 33 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 96

در حاشیه انتشار تصاویر خصوصی یک بازیکن فوتبال

شهروند قانونی یا شهروند اخلاقی؟

چند هفته پیش عکس‌های خصوصی یکی از بازیکنان فوتبال به صورت گسترده در فضای مجازی منتشر شد و در نهایت باعث شد این بازیکن فوتبال فعلاً تا بررسی کامل پرونده از بازی فوتبال محروم شود. این البته فارغ از تمام جار و جنجال‌های رسانه‌ای بود که بر سر این ماجرا به وجود آمد. از آنجایی که بعد حقوقی این ماجرا (از حوزه حقوق جزا و قانون جرائم رایانه‌ای) در ماجرای پسر تلگرامی (شماره ۳۱) بحث شده بود؛ ترجیح دادیم به این ماجرا از زاویه دیگری نگاه کنیم و آن منظر فلسفه حقوق بود. نویسنده در این مطلب با تفکیک دو نوع شهروند قانونی و اخلاقی از هم، این سوال را می‌پرسد که آیا نوع مواجهه مسئولان امر با این اتفاق و اتفاقات مشابه این سطح که خارج از قلمرو حاکمیت یا در حریم خصوصی اشخاص روی می‌دهد، صحیح است؟ ممکن است در همین ابتدا مخالفت‌هایی با این عنوان ابراز شود مبنی بر اینکه مگر این دو (شهروند حقوقی و اخلاقی) جدا از یکدیگرند؟ آری. در یک تحلیل دقیق فلسفی، شهروند قانونی اساساً با شهروند اخلاقی این‌همانی ندارد و از هم جدا هستند؛ هرچند این جدایی کاملاً مطلق نیست اما ارتباط و پیوستگی آنها هم در حدی نیست که بتوان هر

شماره 33 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 98

اینترنت اشیا؛ داغی بازار ثبت اختراع یا قراردادهای لیسانس

رنگ کردن قناری به جای کلاغ

جولیا الویج رئیس موسسه چیپ‌ورک، موسسه شناخته‌شده در حوزه رقابت اطلاعاتی تکنولوژیک و گواهی‌های حق اختراع است. او در این مقاله، با بررسی موردی صنعت پوشیدنی‌ها به این سوال پاسخ می‌دهد که آیا در صنعت اینترنت اشیا با اختراعات سر و کار داریم یا قراردادهای لیسانس. برای پاسخ دادن به این سوال باید به این مساله بپردازد که آیا واقعا اینترنت اشیا یک پدیده نوین است یا از تکنولوژی‌هایی استفاده می‌کند که پیشتر گواهی حق اختراع آنها صادر شده است. اختلاف نظرهای بسیاری در مورد چیستی اینترنت اشیا و مسائل مربوط به آن مثل مالکیت فکری و موضوعات تجاری وجود دارد. برخی معتقدند اینترنت اشیا یک مساله ساده است: به‌کارگیری تکنولوژی موجود با برنامه‌های جدید. در شرایطی که بسیاری از شرکت‌هایی که به تازگی وارد این عرصه شده‌اند روی آینده اینترنت اشیا سرمایه‌گذاری کرده‌اند این اختلاف نظرات، کارشناسی دقیق این موضوع که آیا اینترنت اشیا یک تکنولوژی واقعاً جدید است یا یک تکنولوژی قدیمی باز طراحی‌شده را دشوار می‌کند. اهمیت این سوال از آنجاست که بازیگران جدید عرصه اینترنت اشیا علاقه زیادی به پر کردن فرم‌های اظهارنامه ثبت اختراع برای نوآوری‌های جدید دارند. اما اگر اینترنت اشیا بر مبنای تکنولوژی‌های موجود شکل گرفته باشد، شرکت‌ها باید بدانند اختراعات بسیاری در

شماره 33 حقوق فناوری قفسه صفحه 100

ادعای کتابی که در سال آینده منتشر خواهد شد

آیا پایان حقوق فرا رسیده است؟

این ماه هم مثل دو شماره قبل تلاش داریم شما را با کتاب‌های جدیدی که قرار است در حوزه حقوق فناوری اطلاعات و ارتباطات منتشر شود، آشنا کنیم. پیشتر گفته بودیم هدف از این کار این است که اولاً رویکردها و جریان‌هایی که در مورد آنها تولید علم شده، مشخص شود و ثانیاً با موضوعات و سوژه‌های جدیدی آشنا شویم که درباره آنها مطلبی نوشته می‌شود. در این شماره بیشتر کتاب‌هایی مد نظر ما قرار گرفته که قرار است تقریباً در انتهای سال جدید میلادی منتشر شود (البته خود این هم نکته جالبی است که برنامه چاپ کتب از مدت مدیدی قبل از انتشار رسمی مشخص است و حتی در مورد آن پیش‌فروش هم برگزار می‌شود. کاری که کمتر در ایران مشاهده می‌کنیم). نخستین کتابی که مورد توجه قرار گرفته، کتابی با عنوان «تکنولوژی‌های هوشمند و پایان حقوق» است. این کتاب را میریله هیدبرانت نوشته که در دانشگاه‌های رادبورد در هلند و وریج بلژیک مشغول تدریس و تحقیق است. او در این کتاب که ظاهراً قرار است در مه سال ۲۰۱۶ یعنی اردیبهشت و خرداد سال ۱۳۹۵ به بازار عرضه شود، به این مساله می‌پردازد که ما در حال انتقال از یک جامعه اطلاعاتی به سوی جامعه هستیم که اساساً

شماره 32
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51
شماره 34