نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

حقوق فناوری

32
شماره 32 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 88

یک توصیه‌نامه برای همنشینی حقوق و امنیت سایبری

دو پادشاه در یک اقلیم می‌خسبند

تقابل میان آزادی (یا به طور کلی حقوق بشر) و امنیت، شاه‌کلید بسیاری از مطالبی بوده که در بخش حقوقی ماهنامه پیوست منتشر شده است؛ تقابلی که با گسترده شدن استفاده از فضای سایبری و به تبع رشد مسائل امنیتی (چه در قالب ایمنی یا Safety و چه در قالب امنیت به معنای Security) بیش از پیش نمود پیدا کرده و در مورد آن بحث می‌شود. از این رو هم بوده که سازمان «اتحاد برای آزادی آنلاین» یکی از نخستین اسناد خود را به این موضوع اختصاص داده است. این سازمان یک سازمان بین‌المللی است که به ابتکار وزیر خارجه هلند در سال ۲۰۱۱ تاسیس شده و روی موضوع آزادی در فضای سایبری کار می‌کند. در حال حاضر ۲۹ کشور عضو این سازمان هستند. این نوشتار ترجمه‌ای است از توصیه‌های گروه کاری شماره یک این سازمان با موضوع اینترنت آزاد و امن که با عنوان «توصیه‌هایی برای رویکردهای امنیت سایبری بر اساس حقوق بشر» نوشته و در تاریخ ۲۱ سپتامبر سال گذشته میلادی یعنی ابتدای مهرماه همین سال شمسی منتشر شده است. چرا به چنین سندی نیاز داریم؟ گستره و پیچیدگی چالش‌های امنیت سایبری و جرائم اینترنتی افزایش یافته‌ و همه ذی‌نفعان برای همکاری با یکدیگر جهت رسیدگی به شیوه‌ای

شماره 32 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 90

ظهور و بروز تکنولوژی در صنعت لوازم خانگی چه تاثیری بر حقوق زنان گذاشته است؟

روایت آمدن فناوری به خانه و اخراج زنان از آشپزخانه

مشغول کار خود در خانه هستم که یک تیزر تلویزیونی مربوط به لوازم خانگی توجهم را جلب می‌کند: صبح است، پدر خانواده به همراه دو فرزندش زودتر از مادر بیدار شده و مشغول تهیه صبحانه هستند. آشپزخانه چینشی کامل از لوازم خودکار و نیمه‌خودکار خانگی را به نمایش می‌گذارد که کار تهیه غذا را بسیار آسان‌تر کرده‌ است. عقربه ساعت، هشت صبح را نشان می‌دهد که مادر خانواده وارد صحنه شده و با میز کاملی از صبحانه غافلگیر می‌شود!پذیرش دنیایی مملو از مظاهر تکنولوژی در سال‌های اخیر چندان هم عجیب به نظر نمی‌رسد. زمانی صحبت از دورکاری و انجام کارهای مرتبط با شغل و حرفه در محیط خانه یا هر محیطی خارج از محل کار در معنای خاص خود بود اما حالا میزان پیشرفت تکنولوژی به حدی رسیده که اشخاص به راحتی می‌توانند در محیط کار خود یا هر مکانی جز خانه‌‌شان مستقر شوند و بسیاری از امور مربوط به منزل خود از کنترل در ورودی گرفته تا احتمالاً امور آشپزی و مراقبت از فرزندشان را بدون حضور فیزیکی در خانه انجام دهند. در این میان سوال مهم این است که این سطح از تکنولوژی نوین در لوازم خانگی و اصطلاحاً زندگی ماشینی چه تاثیری بر زندگی اجتماعی و به

شماره 32 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 91

نگاهی اجمالی به فناوری اطلاعات و ارتباطات در برنامه ششم توسعه و ابعاد حقوقی آن

سندی برای ایران ۱۴۰۰

صبح روز ۲۷ دی‌ماه در نخستین روز اجرای برنامه جامع اقدام مشترک یا برجام، رئیس‌جمهور به مجلس رفت تا به طور همزمان لایحه برنامه ششم توسعه و بودجه سال ۱۳۹۵ را به مجلس تقدیم کند. صحبت درباره برنامه ششم توسعه البته مدت زیادی قبل از این شروع شده بود. نشان به آن نشان که سیاست‌های کلی آن در تیرماه امسال (یعنی هفت ماه پیش) توسط رهبر انقلاب به دولت ابلاغ شد. ابلاغ سیاست‌های کلی برنامه ششم به موجب بخشی از اصل ۱۱۰ قانون اساسی است که ابلاغ سیاست‌های کلی نظام، پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام را از صلاحیت‌های مقام رهبری می‌داند. بر مبنای این سیاست‌هاست که لایحه احکام این برنامه‌ها توسط دولت (به طور مشخص سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور) تدوین و پس از بررسی، توسط مجلس شورای اسلامی، به شکل یک قانون تصویب می‌شوند. نگاهی به سیاست‌های کلی برنامه ششم توسعه، ابلاغی از سوی رهبر انقلاب نشان‌دهنده اهمیت بخش مربوط به فناوری اطلاعات و ارتباطات است. «کسب جایگاه برتر منطقه در توسعه‌ دولت الکترونیکی در بستر شبکه‌ ملی اطلاعات»، «توسعه‌ محتوا در فضای مجازی بر اساس نقشه‌ مهندسی فرهنگی کشور تا حداقل پنج برابر وضعیت کنونی و بومی‌سازی شبکه‌های اجتماعی»، «ایجاد، تکمیل و توسعه‌ شبکه ملی

شماره 32 حقوق فناوری دوسیه صفحه 92

بررسی عملکرد یک دادگاه آمریکایی در تعارض منافع مختلف بازیگران عرصه سایبری

تلاش برای تساوی کفه‌های ترازو

سال ۲۰۰۴ یعنی حدوداً ۱۲ سال پیش، پرونده مهمی در خصوص نظارت بر کافی‌نت‌ها در ایالات ‌متحده آمریکا مورد بررسی قرار گرفت. ماجرا از این ‌قرار بود که پلیس کالیفرنیا گزارشی از فعالیت‌های مجرمانه در کافی‌نت‌های یکی از مناطق این ایالت تهیه و آن‌گاه شورای آن شهر مقرراتی برای تنظیم فعالیت کافی‌نت‌ها وضع کرد. اهم قواعدی که در این مقرره آمده بود عبارت‌ بود از اینکه کافی‌نت‌ها باید برای فعالیت خود اجازه‌نامه دریافت می‌کردند که این اجازه‌نامه هم به ‌صورت مشروط صادر می‌شد. در بازبینی این اجازه‌نامه‌های اجرایی نیز مقامات این اختیار را داشتند که مقررات جدیدی برای صدور مجوز ضمیمه کنند. متقاضی همچنین باید ثابت کند فعالیت کافی‌نتش «رفاه و آسایش عمومی را به مخاطره نمی‌اندازد» وگرنه مقامات می‌توانستند درخواست مجوز را رد کنند. این مقررات همچنین منع رفت ‌و آمد برای افراد زیر سن قانونی در صورت نبود ناظر در طول روز را اعمال کرد.واکنش صاحبان کافی‌نت‌ها به این مقررات این بود که تلاش کردند قرار اولیه‌ای برای عدم اجرای این مقررات بگیرند. آنها بر این عقیده بودند که این قواعد آزادی بیان و حفاظت از حریم شخصی را بر اساس قانون اساسی آمریکا و کالیفرنیا نقض می‌کند و اتفاقاً در دادگاه بدوی، حرف‌شان برش کافی را داشت

شماره 32 حقوق فناوری دوسیه صفحه 93

حقوق، با پرینترهای سه‌بعدی چگونه برخورد خواهد کرد؟

قانونگذاری همه‌جانبه برای اشیای سه‌بعدی

گوتنبرگ مخترع آلمانی در سال ۱۴۵۲ میلادی قطعه‌های فلزی کوچک، جوهر و کاغذ را کنار هم گذاشت و واژه‌ها را روی برگه‌های نازک ثبت کرد تا بدین ترتیب نوید انقلابی در عرصه‌ اطلاع‌رسانی و آموزش را بدهد. با این حال چند سالی می‌شود چاپ به سرازیر شدن جوهر روی کاغذ و انتشار میلیون‌ها جلد کتاب، روزنامه، مجله و موارد دیگر خلاصه نمی‌شود و چاپ سه‌بعدی برای خود جایگاهی ویژه دست‌وپا کرده است. این نوشتار می‌خواهد به شما بگوید در مورد این تکنولوژی جدید چه ابعاد حقوقی‌ای وجود دارد؛ البته فقط در حد طرح مساله. اما نخست لازم است قدری با این فناوری آشنا شویم. چاپ سه‌بعدی چیست و چگونه انجام می‌شود؟ بر اساس مقاله‌ای که سایت ۳DPrinting نوشته و به وسیله سایت ۰۲۰ در ایران ترجمه شده «چاپ سه‌بعدی یا روند تولید افزودنی، روند ساخت اجسام جامد سه‌بعدی از یک فایل دیجیتالی است. در این فناوری ایجاد یک شیء سه‌بعدی با استفاده از روندهای افزودنی انجام می‌شود… [یعنی] با قرار دادن پی‌درپی لایه‌هایی از مواد درست شده… تا زمانی که کل شیء شکل بگیرد». بنا بر محتویات این مقاله «این فناوری مزیت‌های زیادی دارد از جمله پایین آمدن میزان مصرف انرژی، کاهش ضایعات، سفارشی‌سازی، در دسترس بودن محصول و موارد

شماره 32 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 94

بحثی در خصوص فهرست مصادیق مجرمانه مربوط به انتخابات مجلس

جرم‌انگاری‌های بی‌استناد

انتخابات مجلس شورای اسلامی نزدیک است و پیش‌بینی‌ می‌شود در این انتخابات، بیش از هر انتخابات دیگری، از فضای مجازی به عنوان ابزاری برای تبلیغ کاندیداها یا به طور کلی برای تاثیرگذاری در فضای انتخابات استفاده شود. همین امر باعث شده نگرانی‌هایی در این امر از سوی همه ذی‌نفعان وجود داشته باشد و این انتظار برود که دولت (حاکمیت) بر اساس حاکمیت قانون، عدالت و البته رعایت اصل بی‌طرفی به تنظیم رفتارها در این حوزه بپردازد. از این رو هم بوده که قانونگذاران تلاش کرده‌اند در قوانین انتخاباتی، بخشی را هم برای جرائمی که ممکن است در این عرصه اتفاق بیفتد، بگذارند. این کار از طریق قانون جرائم رایانه‌ای و نیز مقرره موجود در ماده ۲۱ و ۲۲ آن صورت گرفته است. ماده ۲۲ این قانون کارگروهی تحت عنوان کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه تشکیل داده و ماده ۲۱ آن مقرر کرده این کارگروه، فهرستی از «مصادیق موضوع ماده ذیل محتوای مجرمانه که در چارچوب قانون تنظیم شده است اعم از محتوای ناشی از جرائم رایانه‌ای و محتوایی که برای ارتکاب جرائم رایانه‌ای به کار می‌رود» تهیه کند تا توسط «ارائه‌کنندگان خدمات دسترسی» پالایش یا فیلتر شود. این فهرست در حال حاضر تهیه شده و روی سایت کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه

شماره 32 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 95

سوءتفاهمی درباره رای جدید دیوان اروپایی حقوق بشر

آیا کارفرما حق خواندن چت خصوصی کارمندان را دارد؟

بخش حقوقی ماهنامه در مراحل آماده‌سازی نهایی بود که خبر مهمی از استراسبورگ به گوش رسید: ۱۲ ژانویه سال جدید میلادی، دادگاه حقوق بشر اروپایی در یکی از اولین آرای خود، رایی نسبتاً جنجالی در حوزه حریم خصوصی منتشر کرد. روایت اولیه از این رای این بود که «دادگاه حقوق بشر اروپا رای داده از این پس کارفرمایان اجازه دارند محتوای چت کارمندان خود را در ساعات کاری بخوانند. این دادگاه رای داده شرکتی که محتوای چت کارمند خود را در یاهو مسنجر خوانده بود، کاری غیرقانونی نکرده است. بنا بر نظر این دادگاه این مرد با چت کردن تعهد به قرارداد کاری خود را نقض کرده و کارفرمای او حق داشته محتوای چت او را هنگامی که سر کار بوده، بخواند. این مهندس اهل رومانی شکایت کرده بود که کارفرمایش به محتوای ‌گفت‌وگوی آنلاینش دسترسی پیدا کرده و با توجه به متن این گفت‌وگو او را در سال ۲۰۰۷ اخراج کرده است. این حکم روز سه‌شنبه ۱۲ ژانویه صادر شد و تمام کشورهای اروپایی که کنوانسیون حقوق بشر اروپا را امضا کرده‌اند، موظف به اجرای آن هستند». با این حال بررسی تفصیلی حکم صادرشده نشان داد موضوع به این صورتی که مطرح شده نیست و ابعاد دیگری هم دارد.

شماره 31
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51
شماره 33