نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

خدمت و تجارت

22
شماره 22 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 70

مروری بر آنچه در سال 93 گذشت

باید منتظر پنجره‌ها ماند

روزهای پایانی سال نوبت ورق زدن روزهای گذشته است. ورق زدن تقویم، ورق زدن خاطرات، مرور اتفاقات. برخلاف روزهای اول سال که یک تقویم خالی پیش رویتان است، روزهای پایانی سال ورق‌های سیاه‌شده تقویم بیشتر از ورق‌هایی هستند که سفید مانده‌اند. روی هر کدام از آنها نشانه‌ای است؛ نشانه‌ای از یک اتفاق. یک یادآوری یا یک برنامه‌خبری و یک مصاحبه. اتفاق‌هایی که افتاده‌ و اتفاق‌هایی که قرار است بیفتد. شاید در یک نگاه گذرا به نظر برسد در حوزه خدمات الکترونیکی اتفاق چشمگیری نیفتاده و آنچه بوده ادامه روند سال‌های پیش بوده است. شاید این نگاه نیز نادرست نباشد. برخی می‌گویند مگر غیر از اجرایی شدن نقشه راه‌ دولت ‌الکترونیکی که سال‌هاست قرار است اجرایی شود و اجرایی نشدن طرح کارمزدها اتفاق دیگری نیز در این بازه زمانی افتاده ‌است؟ یکی از اولین پروژه‌هایی که امسال کلید خورد و قرار شد تا پایان سال به اتمام برسد پنجره واحد فرامرزی بود. محمد نعمت‌زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت، طی روزهای پایانی اردیبهشت‌ماه امسال در شورای معاونان این وزارتخانه بر ایجاد پنجره واحد تجارت ‌الکترونیکی تاکید و مرکز توسعه تجارت ‌الکترونیکی را ملزم به اجرایی کردن این طرح در دوره زمانی کمتر از یک سال کرد. قرار شده بود این طرح

شماره 22 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 73

بررسی وضعیت فروشگاه‌های اینترنتی در ایران

از مجاز تا واقعیت

خرید کردن لذت خاص خودش را دارد. مخصوصا اگر جایی باشید که سرگرمی‌هایتان محدود باشد خرید یکی از سرگرمی‌های شما خواهد شد. خرید کردن، صرف خرید یک کالا نیست؛ می‌تواند گشت و گذار در خیابان‌ها باشد یا گپ و گفتی دوستانه با رفقا. خرید رفتن می‌تواند فقط پرسیدن قیمت کالایی باشد که هم‌اکنون نیازی به آن نیست اما شاید در آینده‌ای نزدیک به آن نیاز داشته باشید. در چنین شرایطی آیا خرید اینترنتی همان لذت را به شما می‌دهد؟ اوایل تصورم این بود که این‌گونه نیست اما بعد از گشتن در فروشگاه‌های مختلف اینترنتی به این نتیجه رسیدم که شاید لذتش به اندازه خرید واقعی و قدم زدن در سطح شهر نباشد اما چیزی هم از آن کم ندارد. شما سایت یک فروشگاه اینترنتی را باز می‌کنید؛ بدون اینکه قصد یا هدفی برای خرید اینترنتی داشته باشید کالاها را با هم مقایسه می‌کنید، قیمت‌هایشان را می‌سنجید یا حتی از تخفیف‌هایی که هر کدام از فروشگاه‌ها داده‌اند، مطلع می‌شوید. در بسیاری از مواقع خود این گشت و گذار مجازی در خیابان‌های فرضی شما را مجبور به خریدی می‌کند که پیش از این قصدش را نداشتید. کالا را مجازی انتخاب می‌کنید و پولش را مجازی می‌پردازید. فقط مشکل اینجاست که کالا همان

شماره 22 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 74

فروشگاه‌های اینترنتی، طلایه‌دار انقلاب کسب و کارهای اینترنتی در ایران

آنها که می‌مانند و آنها که می‌روند

زمانی که نقطه دات‌کام در آمریکای شمالی تبدیل به حباب بزرگی می‌شد و سیل سرمایه به استارت‌آپ‌های فوق موفق آمریکایی سرازیر می‌شد، تنها عده کمی از سرمایه‌گذاران خبره وال‌استریت پول‌هایشان را در سبدهای کهنه اما استوارشان نگه داشتند.۱۵ سال از انقلاب کسب و کارهای اینترنتی در جهان می‌گذرد و این موج با اندکی تاخیر به کشور ما رسیده است و زمانی که نقطه‌های دات آی‌آر تبدیل به حباب‌های بزرگ می‌شوند و هلدینگ‌ها و بانک‌ها با سرمایه‌های انباشته‌شده متورم به این صنعت حمله می‌برند، تنها عده کمی خواهند بود تا پیش‌بینی کنند کدام کسب و کارها می‌مانند و کدام‌ها از بین می‌روند.فروشگاه‌های اینترنتی به عنوان طلایه‌دار انقلاب کسب و کارهای اینترنتی در ایران، در سال گذشته نقش بسزایی در ایجاد سبک زندگی آنلاین ایفا کردند. کمپین‌های بزرگ تلویزیونی، بیلبوردهای بزرگ شهری، مصاحبه‌های خبرساز، تبلیغات به سبک برندهای بزرگ جهانی، کنفرانس‌های متعدد و جشنواره‌ها و جوایز مختلف و نمایشگاه‌های گوناگون، همه گواه این مطلب است که جنگ بزرگ در حال شکل‌گیری است. تجربه جهانی، تجربه ایرانی در نگاه اول هر کسب و کاری از سه بخش مالی، اجرایی و بازاریابی ایجاد شده است. با توجه به اینکه این یادداشت در ارتباط با فروشگاه‌های اینترنتی است، بخش بازرگانی و تامین کالا را نیز

شماره 22 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 76

مقایسه فروشگاه‌های دیجی‌کالا و نیوئگ

همه چیز در همه جا

برخی فروشگاه‌های اینترنتی در تلاشند برای همه کس همه چیز باشند، مانند آمازون آمریکایی که هر نوع محصولی را عرضه می‌کند. گروهی دیگر تنها بر عرضه دسته‌ای خاص از محصولات تمرکز دارند، مانند فروشگاه ایران هدفون. در این میان فروشگاه‌هایی نیز هستند که عمدتا با چند دسته اصلی از کالاها شناخته می‌شوند اما در تلاشند روزی مانند آمازون در هر حوزه‌ای وارد شوند. دیجی‌کالا در ایران و نیوئگ (newegg) در آمریکا دو نمونه از این فروشگاه‌ها به شمار می‌روند. دیجی‌کالا در سال ۱۳۸۵ در فضای نوپای تجارت الکترونیکی ایران فعالیت خود را آغاز کرد و نیوئگ (newegg) شش سال قبل از آن در فضای رقابتی تجارت الکترونیکی در ایالات متحده آمریکا. زمانی که مقایسه این دو فروشگاه را آغاز کردم تصور نمی‌کردم این میزان شباهت را در وضعیت فعلی و مسیر حرکت این دو مشاهده کنم. اگر مقایسه یک فروشگاه ایرانی با معادل آمریکایی آن به نظرتان منصفانه نیست، حتما تعجب خواهید کرد که در مواردی چون زمان و هزینه تحویل کالا، دیجی‌کالا در موقعیت بهتری نیز قرار دارد.  در این مطلب گام به گام خرید در هر دو فروشگاه مقایسه شده‌اند اما نه به عنوان یک راهنمای خرید بلکه به عنوان محکی برای مقایسه تدارکاتی که هر کدام از

شماره 22 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 79

رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی

فروشگاه‌های اینترنتی فقط نماد می‌خواهند

وقتی تب خرید داغ می‌شود فروشگاه مجازی و فروشگاه فیزیکی چندان تفاوتی با یکدیگر ندارند. روزهای اسفند نیز تب خرید تمامی بخش‌های کشور را فرا می‌گیرد. خیابان‌ها و مراکز خرید جای سوزن انداختن ندارند و هر کس به دنبال یافتن کالاهای مورد نیازش است. از این حجم خرید فروشگاه‌های مجازی نیز بی‌بهره نیستند؛ طی سال‌های گذشته با توجه به گسترش و بازاریابی‌ای که انجام داده‌اند، توانسته‌اند برای خودشان جایی باز کنند و حال بسیاری از افراد بخشی از خریدهای خود را به صورت مجازی انجام می‌دهند. اما بخشی نیز هنوز به این فروشگاه‌های مجازی اعتماد ندارند و نگران عواقب بعدی آن هستند. در خصوص وضعیت فروشگاه‌های اینترنتی با محمد گرکانی‌نژاد رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: به نظر می‌رسد تعداد فروشگاه‌های اینترنتی هر روز بیشتر می‌شود؛ تبلیغات سطح شهر که این‌گونه نشان می‌دهد. هم‌اکنون چه تعداد فروشگاه‌ اینترنتی از شما نماد اعتماد گرفته‌اند؟بالغ بر هفت هزار فروشگاه اینترنتی از ما نماد اعتماد گرفته‌اند اما تعداد متقاضیان دریافت نماد از این تعداد بسیار بیشتر است، حدود ۹ هزار نفر متقاضی دریافت نماد در سیستم ثبت‌نام کرده‌اند اما از این تعداد نزدیک به چهار یا پنج هزار فروشگاه‌ غیرفعال هستند. یعنی تقاضایی را مطرح کرده‌اند و

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 22 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 82

چالش‌های پذیرش کارت اعتباری در فروش اینترنتی در سطح جهانی

پنج پله تا ابدیت

توسعه تجارت الکترونیکی در سطح جهانی و کاربردها و قابلیت‌های فراوان کارت اعتباری سبب تعمیم استفاده از این کارت‌ها در بازارهای بین‌المللی نیز شده است. اصلی‌ترین دلایل گسترش روزافزون کاربرد این کارت‌ها سهولت در حمل و نقل پول‌های کلان، ایجاد امنیت برای صاحب پول، کاربری این کارت‌ها در جهت خریدهای اینترنتی و همچنین تسهیلات روزافزونی است که برای کاربرهای این کارت‌ها در اکثر نقاط جهان در نظر گرفته شده است. لذا ارائه‌کنندگان خدمات کارت‌های اعتباری نیز با توجه به مقبولیت عامه این ابزار، همواره سعی در بهبود روش‌های کسب و کاری و رفع موانع و مشکلاتی که در استفاده از آن پیش می‌آید، دارند. اما به‌رغم تلاش‌های مفید و چشمگیر، برخی چالش‌های عمده در پذیرش کارت‌های اعتباری به ویژه در خریدهای اینترنتی وجود دارد که اطلاع از آنها برای پذیرندگان کارت‌های مذکور ضروری است. هر چند کارت اعتباری هنوز در ایران فراگیر نشده اما با توجه به برنامه بانک‌ها برای توسعه این بازار به نظر می‌رسد آشنایی با چالش‌های آن برای ارائه‌دهندگان و استفاده‌کنندگان بی‌فایده نباشد. خرید اینترنتی با درخواست مشتری برای کالا و خدمات، تعیین نوع پرداخت و استفاده از کارت مشخصی که توسط پذیرنده قابل قبول است، شروع می‌شود. خرید اینترنتی، مستلزم پشتیبانی برخط از پردازش فرآیندها برای

شماره 22 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 84

مروری بر دو روز همایش بانکداری الکترونیک و نظام‌های پرداخت

صندلی‌هایی برای مدیران بانکی

هشتم بهمن‌ماه، یک روز پس از پایان چهارمین همایش«بانکداری ‌الکترونیک و نظام‌های‌پرداخت» برای انجام کاری بانکی به یکی از شعب بانک‌ها مراجعه کردم. بعد از دو روز حضور در همایش بانکداری به این باور رسیده بودم که وضعیت بانکداری الکترونیکی بسیار مناسب است و در شرایط فعلی تمامی کارهای بانکی به صورت الکترونیکی و با ضریب اطمینان بیش از ۹۰ درصد اجرا می‌شود. اما درست بعد از اینکه وارد بانک شدم، نکته‌ای توجهم را جلب کرد؛ باجه کلر، باجه خدمات الکترونیکی کارتی و غیره از یکدیگر جدا بود. به نظر می‌رسید هنوز سیستم یکپارچه بانکی به این بانک نرسیده. بعد از چند دقیقه وقتی دیدم کاری انجام نمی‌شود، دلیل آن را جویا شدم و آنان نیز گفتند سیستم فعلا قطع است! برای اینکه سر خودم را گرم کرده باشم در مورد کارت اعتباری بر پایه عقد مرابحه پرسیدم. با اینکه طی همایش مدیران بانکی اعلام کرده بودند این کارت را بانک‌شان ارائه می‌دهد مسئول باجه گفت این کارت اعتباری نیست، کارت وام است، وام شما در آن ریخته می‌شود و دو ماه پس از اینکه اولین خرید را انجام دادید، تقسیط می‌شود. در مورد شنیده‌های خودم با مسئول باجه صحبت کردم اما او تکذیب کرد و من با لبخند از

شماره 22 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 86

الکترونیک یا الکترونیکی؟

از زمانی که واژه e-banking در دهه ۱۹۸۰ میلادی وارد ادبیات صنعت بانکداری جهان و با قدری تاخیر وارد نظام بانکی ایران شد، معادل‌یابی فارسی برای آن صورت گرفت. برخی اساتید و سازمان‌ها معادل صحیح بانکداری الکترونیکی را برای آن به کار گرفتند و جمع کثیری نیز با کم‌دقتی از واژه‌ بانکداری الکترونیک استفاده کردند و به همین ترتیب طی سال‌ها ادامه دادند. به مرور با پیشرفت فناوری و افزایش ترکیبات بعدی این نوع معادل‌یابی گسترش پیدا کرد و دامنگیر تجارت الکترونیکی، خدمات الکترونیکی، آموزش الکترونیکی، فروشگاه الکترونیکی، کتاب الکترونیکی، دولت الکترونیکی و غیره شد. به طوری که ترکیبات نادرست بانکداری الکترونیک، تجارت الکترونیک، یادگیری الکترونیک، دفتر خدمات الکترونیک، فروشگاه الکترونیک، کتاب الکترونیک و غیره به وفور روی نشریات و تابلوهای در و دیوار شهرها و تارگاه‌های نهادها و سازمان‌های دولتی و خصوصی و حتی دانشگاهی دیده می‌شود. عجیب آنکه برخی از این موارد نادرست از سوی مراکز و نهادها و سازمان‌هایی درج و نشر می‌شوند که مسئولیت و وظیفه آموزش و اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی برای گسترش و ارتقای کاربردهای الکترونیکی را بر عهده دارند. به عنوان مثال نشریه وزین و پر محتوای بانکداری الکترونیک «نشریه اطلاع‌رسانی و آموزشی ویژه مدیران و کارشناسان شبکه بانکی» که ششمین سال نشر خود

شماره 21
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46
شماره 23