نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

خدمت و تجارت

2
شماره 2 خدمت و تجارت خدمات الکترونیکی صفحه 58

نگاهی به وضعیت آمارگیری شاخص‌های توسعه تجارت الکترونیکی

در غیبت اعداد

سال ۱۳۸۴ با تصویب برنامه جامع توسعه تجارت الکترونیکی، دولت وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های مختلف را موظف به اجرای پروژه‌هایی کرد که در صورت اجرایی شدن آنها در دوره‌های زمانی مشخص‌شده وضعیت تجارت الکترونیکی به طور کامل متفاوت می‌شد؛ برنامه‌ای تنظیم‌شده در ۴۳ ماده با دوره زمانی‌های مشخص. طرح‌ها و پروژه‌هایی که باید حداکثر سال ۸۶ به نتیجه می‌رسیدند اما این برنامه نیز مانند بسیاری دیگر از برنامه‌های تصویب و ابلاغ‌شده در موعد مقرر به نتیجه نرسید و هنوز بسیاری از مواد آن معطل مانده‌اند. اجرایی شدن برنامه‌ای که ماحصل فعالیت کارگروه تجارت الکترونیکی شورای عالی فناوری اطلاعات به ریاست مسعود موحدی معاون وقت وزارت بازرگانی بود، همزمان شد با تغییر دولت. دولت نهم برخلاف دولت پیشین چندان عقیده‌ای به توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و گسترش خدمات الکترونیکی نداشت از همین رو بسیاری از پروژه‌های طراحی‌شده متوقف یا کند شدند. هر چند پس از گذشت دوره زمانی کوتاه همان پروژه‌ها مجددا در دستور کاری قرار گرفتند.در یکی از بندهای این برنامه پیش‌بینی شده بود مرکز آمار ایران با همکاری وزارت بازرگانی پروژه آمارگیری از شاخص‌های توسعه تجارت الکترونیکی را اجرایی کنند تا برای بررسی وضع موجود دیگر وابسته به گزارش‌های بین‌المللی نباشیم و بتوانیم آمار و ارقام مورد نیاز را

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 2 خدمت و تجارت خدمات الکترونیکی صفحه 63

حساب‌های خالی با کارت‌های بانکی چگونه پول خلق کردند

کارت‌های بی‌محل

باور و تصور عموم جامعه این‌گونه است که استفاده از ابزارهای الکترونیکی و پرداخت‌های آنلاین حتی اگر موجب کاهش نقدینگی نشوند، دست‌کم اثرات منفی هم بر شاخص‌های اقتصادی ندارند و تاثیر نامطلوبی بر رشد نرخ تورم از خود به جای نمی‌گذارند، چراکه در نظام درهم‌تنیده و مدرن شبکه بانکی، امکان جابه‌جایی وجوه بدون خروج از سیستم بانکی و وارد کردن این حجم نقدینگی در جیب و کیف‌های مشتریان در اغلب موارد وجود دارد و مبالغ تنها از حسابی به حساب دیگر منتقل می‌شوند.این برداشت در نگاه اول حتی درست هم به نظر می‌رسد زیرا امکان پرداخت‌های الکترونیکی و تسویه‌حساب‌هایی که بدون لمس اسکناس صورت می‌گیرد از بار روانی سرمایه‌داری افراد می‌کاهد. اما برداشت دوم ۱۸۰ درجه با دیدگاه نخست متفاوت است و روایتی تلخ از وقایع پنهانی دارد که پرداخت‌های آنلاین به شکل کاملا زیرپوستی و آرام، ردشان را بر اقتصاد کشور گذاشته‌اند؛ آنچه با میدان‌داری بی‌قید و شرط بانک‌ها برای توسعه و بالندگی این شکل از پرداخت‌ها به وجود آمد و با توجه به مستندات به واقعیت نزدیک‌تر است. بگذارید برای نشان دادن عمق ماجرا مثالی بزنیم. تصور کنید بانک “آ” ۱۰ میلیون کارت نقدی صادر کرده است و به‌صورت اتفاقی یک میلیون نفر از مشتریانش همزمان در حال

شماره 2 خدمت و تجارت خدمات الکترونیکی صفحه 66

گفت‌وگو با ناصر حکیمی مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی

جلوی حفره نقدینگی را گرفتیم

در اولین هفته پس از تعطیلات طولانی‌مدت نوروز وارد اتاق مدیر فناوری اطلاعات بانک مرکزی می‌شویم. هنوز شیرینی‌های نوروزی روی میزش است. از او دلیل خلوتی دفتر را می‌پرسیم، با لبخند می‌گوید:«تا پایان فروردین‌ماه عید است و تعطیل.» ناصر حکیمی پس از اینکه مدیر فناوری اطلاعات بانک مرکزی شد و پست مدیریت نظام‌های پرداخت را تحویل داد از برج شیشه‌ای نیلگون بلوار میرداماد به ساختمان کوچک گوشه حیاط بانک مرکزی نقل مکان کرد. دفترش دنج‌تر و بزرگ‌تر از جای قبلی است اما اینجا دیگر نمای کوچک‌شده‌ای از شهر زیر پایش نیست. هر چند به نظر نمی‌رسد مدیران بانک مرکزی با توجه به ترافیک کاری‌شان اصلا توجهی به منظره‌ روبه‌رویشان داشته باشند.وقتی ما وارد اتاقش شدیم هنوز چراغ‌های اتاق خاموش بود، خودش در بیرون ساختمان جلسه‌ای داشت و تقریبا همزمان با ما وارد دفترش شد. به تازگی تعطیلات سال نو تمام شده بود و به نظر می‌رسید هنوز روزهای شلوغ کاری‌اش آغاز نشده است اما انبوه پرونده‌هایی که روی میزش بود خلاف این موضوع را ثابت می‌کرد. ناصر حکیمی ظاهر آرامی دارد اما برخلاف ظاهرش بسیار سریع صحبت می‌کند و برای اینکه از گفته‌هایش جا نمانید باید همراهش بدوید. سرعت حرف زدنش به حدی است که اگر قبلا سوال‌هایتان آماده نباشد

شماره 2 خدمت و تجارت خدمات الکترونیکی صفحه 70

ارزیابی اثر توسعه بانکداری الکترونیکی بر پایه پولی و ضریب فزاینده نقدینگی کشور

بازی موش و گربه نقدینگی

حجم نقدینگی و میزان رشد سالیانه آن به عنوان یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات اقتصادی که همواره مورد نظر محافل اقتصادی و بانکی کشور بوده، تحت تاثیر دو عامل پایه پولی و ضریب فزاینده نقدینگی قرار دارد. هر اندازه ضریب فزاینده نقدینگی بزرگ‌تر باشد، برای افزایش نقدینگی لازم در جامعه نیاز کمتری به افزایش پایه پولی وجود خواهد داشت، به این معنی که افزایش نقدینگی می‌تواند با کاهش تاثیرات نامطلوب ناشی از گسترش پایه پولی همراه باشد. از جمله عوامل موثر در افزایش ضریب فزاینده نقدینگی، توسعه بانکداری الکترونیکی و استفاده از پول الکترونیکی است. به طوری‌که با توسعه بانکداری الکترونیکی و استفاده از پول الکترونیکی، تقاضا برای اسکناس کاهش یافته و می‌توان انتظار داشت که برای افزایش مقدار معینی نقدینگی، نیاز به افزایش پایه پولی کمتری وجود داشته باشد. سوال اصلی نوشتار حاضر این است که آیا در کشور ما ضریب فزاینده نقدینگی با رشد تجهیزات پرداخت الکترونیکی افزایش یافته است؟ و آیا ارتباط معنی‌داری بین این دو وجود دارد؟ آیا همراه با رشد کمّی بسیار سریع تجهیزات پرداخت الکترونیکی در طی سال‌های اخیر، نیاز به اسکناس در کشور کاهش یافته است؟توصیه مقاله این است که با توجه به رشد بسیار سریع ابزارهای بانکداری الکترونیکی در کشور، لازم است بسترهای

شماره 1
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51
شماره 3