نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

خدمت و تجارت

14
شماره 14 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 58

شبکه‌های اجتماعی سبک بانکداری را تغییر می‌دهند

عبور از خط قرمزها

تا دیروز آدم‌ها در فیس‌بوک، توییتر و اینستاگرام برای هم لطیفه می‌فرستادند، دیگران را از حال و روز خود باخبر می‌کردند و عکسی از آخرین شیرین‌کاری کودک‌شان برای همدیگر پست می‌کردند. احتمال اینکه روزی، همین خیابان‌های عمومی مجازی تبدیل به باجه‌های بانکی شود بسیار بعید به نظر می‌رسید، امروز اما گویا ورق در حال برگشتن است. مفاهیم جدیدی وارد صنعت بانکداری شده و فناوری در حال بازتعریف همه چیز است. کم‌کم بانکداری مبتنی بر شبکه‌های اجتماعی در این صنعت جایی برای خودش باز می‌کند. فضا آن‌قدرها ملموس نیست. نمی‌توان تصویر دقیقی از محیط اجتماعی داشت که در عین مجازی بودن، می‌خواهد خصوصی‌ترین مسائل مالی افراد را طبقه‌بندی کند. هنوز خیلی زود است برای اینکه بتوان چارچوب‌های این شاخه از بانکداری را به درستی ترسیم کرد اما با وجود این، برخی از بانک‌های ایران و شرکت‌های فعال در حوزه بانکی، خود را در مسیر این چرخه تغییر قرار داده‌اند. مفاهیم تازه بانکداری اجتماعی مقوله نسبتا جدیدی است که با گسترش فناوری‌، بانک‌ها با دید تازه‌ای به آن نگاه می‌کنند. شاید در گذشته بانکداری اجتماعی بیشتر به نقش بانک‌ها در توسعه اجتماعی دقت می‌کرد مانند اینکه بانک‌ها در مردمداری کوشا باشند یا بانکداری سبز را پیش ‌ببرند اما حالا با ورود فناوری

شماره 14 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 60

شبکه‌های اجتماعی چگونه بر صنعت بانکداری سایه افکندند

تغییر نقش‌ها به تغییر رفتارها می‌انجامد

مسیر بانکداری از ونیز و فلورانس قرن پانزدهم که پایه‌گذار بانکداری به معنی مرسوم هستند، تا امروز دستخوش تغییرات زیادی بوده است. اما زمانی ‌که در سال ۱۹۷۳ اولین خودپرداز در بانک «کمیکال» نیویورک شروع به فعالیت کرد، نقطه عطفی در خروج برخی خدمات بانکی از شعب آغاز شد. معرفی بانکداری مبتنی بر خطوط تلفن و ابزارهای ارتباطی خانگی در اوایل دهه ۸۰ نیز بر دورتر شدن برخی خدمات بانکی از شعبه و نزدیک شدن آن به مشتریان موثر بود. اما گسترش استفاده از خدمات بانکی در خارج شعب، و این بار در محل مشتری، از سال ۱۹۹۴ که «موسسه اعتباری استنفورد» خدمات بانکداری اینترنتی را به همه اعضای خود ارائه داد، آغاز و جرقه تحول در کسب و کار بانکی زده شد. اینترنت در سال‌های افزایش نفوذ خود مدل کسب و کار بانکی را نیز دستخوش تغییر کرد، به گونه‌ای که نقش سنتی بانک به عنوان «واسطه‌گر مالی» مورد چالش و رقابت قرار گرفت. ظهور فناوری‌های همراه نیز ضمن تشدید این چالش با پیوند خوردن به اینترنت عرصه را بر این مفهوم سنتی تنگ‌تر کردند. همچنین گسترش فناوری‌های همراه موجب شد روند دور شدن بانکداری از شعبه، شتاب بیشتری گیرد و خدمات مختلف در نزدیک‌ترین نقطه در دسترس مشتریان،

شماره 14 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 63

چرا کاروان تجارت الکترونیکی اسیر بیابان است

جایی در آبادی میانه

در سال‌های اخیر، فعالیت‌هایی در زمینه شکل‌گیری و توسعه تجارت الکترونیکی در ایران صورت گرفته است. ایجاد مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، راه‌اندازی سامانه تدارکات الکترونیکی دولت، ساماندهی فروشگاه‌های آنلاین، اجرای مقدمات پیاده‌سازی پروژه پنجره واحد و راه‌اندازی مراکز میانی صدور گواهی الکترونیکی را باید جزو مهم‌ترین اقدامات دولت در این بخش دانست. اما علی‌رغم این تلاش‌ها، تجارت الکترونیکی نتوانسته به جایگاه ویژه‌ای در توسعه اقتصادی کشور دست یابد. هنوز شاخصی برای اندازه‌گیری حجم تجارت الکترونیکی در ایران وجود ندارد. مرکز آمار نمی‌تواند رقم دقیقی از حجم این تجارت و سهم آن در بخش بازرگانی و اقتصادی کشور ارائه دهد. در طول یک دهه گذشته، علی‌رغم وعده‌هایی که برای اندازه‌گیری شاخص‌ها از سمت سازمان فناوری اطلاعات و مرکز آمار داده شد اما هرگز پروژه‌ اجرایی جامعی برای این منظور عملیاتی نشد. هنوز هم بر سر اینکه آیا تراکنش‌های بانکی را باید ذیل تجارت الکترونیکی قلمداد کرد یا خیر، اختلاف نظر وجود دارد.تجارت الکترونیکی بدون شک حوزه‌ای فرابخشی تلقی می‌شود که توسعه آن نیازمند یاری‌رسانی بسیاری از دستگاه‌های اجرایی است و شاید حلقه مفقوده عقب‌ماندگی توسعه این نوع از تجارت را باید در ناهماهنگی‌ها و عدم اتحاد جستجو کرد. پرونده پیش رو سعی دارد، از زوایای مختلف به بررسی این عوامل بپردازد.

شماره 14 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 64

آیا رویای دیرین بازرگانان ایرانی امسال محقق می‌شود

پنجره‌ای رو به تجارت

«خرداد» را باید برای تحقق رویای بزرگ‌ترین و حساس‌ترین پروژه تجارت الکترونیکی ایران به فال نیک گرفت. در طول یک ماه گذشته دست‌کم دو جلسه هماهنگی برای سرعت بخشیدن به راه‌اندازی طرح پنجره واحد الکترونیکی تجارت فرامرزی (Single Window) در وزارت صنعت، معدن و تجارت و یک جلسه هم با حضور بازرگانان و تجار در اتاق بازرگانی ایران برگزار شده است؛ برپایی چنین رویدادهای فشرده‌ای آن هم در باب اجرای این طرح تجاری سیاسی تقریبا بی‌سابقه بوده است. این تکاپو از جایی نشأت می‌گیرد که موضوع پروژه پنجره واحد تجارت فرامرزی ایران در جلسه شورای معاونان وزارت صنعت، معدن و تجارت مطرح شده و از طرف محمدرضا نعمت‌زاده، عالی‌رتبه‌ترین مقام این وزارتخانه مورد موافقت قرار می‌گیرد. در آن جلسه، علی‌رغم پیشنهاد زمان‌بندی یک سال و نیمه برای اجرا، وزیر بر پیاده‌سازی این طرح تا پایان سال جاری یعنی حدود هشت ماه آینده تاکید می‌کند. پنجره واحد تجاری از حدود پنج سال پیش در دستور کار وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار گرفت؛ اگرچه نخستین ‌بار این پروژه هم به مثابه بسیاری از دیگر پروژه‌های مهم و ماندگار حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، از طرح تکفا ریشه گرفته است. پیش‌بینی می‌شود ۵۰ میلیارد دلار، سرمایه در گردشی باشد که در پنجره

شماره 14 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 66

تحلیل مسیر رشد تجارت الکترونیکی در ایران

قلب تپنده بازار را دریاب

توجه به تجارت الکترونیکی توسط بنگاه‌ها، مصرف‌کنندگان و دولت در سال‌های اخیر افزایش یافته است. هنوز پاسخ بسیاری از سوالات روشن نیست: تجارت الکترونیکی پس از شروع چه مسیری را دنبال خواهد کرد؟ چه عواملی مسیر را شکل خواهد داد؟ اندازه بالقوه تجارت الکترونیکی چقدر است؟ چه سرعتی به مقدار بالقوه خواهد رسید؟ منافع آن چگونه بین عرضه‌کنندگان و مصرف‌کنندگان توزیع خواهد شد؟ برای پاسخ به این سوالات باید وابستگی شدید و پیچیده بین عرضه‌گنندگان، مصرف‌کنندگان، فرصت‌ها و محدودیت‌های تجارت الکترونیکی و موضوعات نهادی را در نظر گرفت. همه این عوامل در شگل‌گیری ساختار بازار تجارت الکترونیکی و سیر تکاملی پس از شروع اثر متقابل دارند. این مقاله به دنبال تحلیل مسیر رشد تجارت الکترونیکی در ایران است. اولا تجارت الکترونیکی یک رشد واحد را دنبال نمی‌کند. ثانیا برخورد عمومی نقش مهمی در شکل‌دهی تجارت الکترونیکی دارد. مسیرهای رشد تجارت الکترونیکی راه‌حل بازار : مسیر a نزدیک‌ترین مسیر را به راه‌حل بازار کامل نشان می‌دهد. مبادلات از طریق واسطه‌های آنلاین هماهنگ می‌شوند. آنها بازارهای مجازی را به عرضه‌کنندگان و مصرف‌کنندگان ارائه می‌کنند. شفافیت مبادلات، رفاه بیشتر را در کل زنجیره ارزش عرضه (supply value chain) به دنبال خواهد داشت. اینکه چرا شروع تجارت الکترونیکی با پخش وسیع و گسترده همراه می‌شود

شماره 14 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 69

اراده سیاسی دولت؛ پیش شرط اول برای اجرای پنجره ای واحد

یک دروازه بان کافی است

در بسیاری از کشورها، شرکت‌های درگیر در تجارت بین‌المللی باید به طور منظم برای آماده‌سازی و ارائه حجم زیادی از اطلاعات و اسناد به سازمان‌های دولتی با توجه به الزامات قانونی تلاش کنند اما این اطلاعات و اسناد اغلب از طریق چندین سازمان مختلف، هر کدام با روش خاص خود (دستی یا خودکار) یا فرم‌های کاغذی ارائه می‌شود. این در شرایطی است که چنین الزامات گسترده‌ای، معمولا با هزینه‌های زیاد همراه است و می‌تواند یک مانع جدی برای توسعه تجارت بین‌المللی محسوب شود.ایجاد یک پنجره واحد باعث می‌شود اطلاعات تجاری یا اسناد مورد نیاز تنها یک بار ارائه شود و در نتیجه اجرای آن افزایش آماده بودن اطلاعات و دسترسی آسان، ساده‌سازی تبادل اطلاعات دولت و بخش خصوصی، هماهنگی بیشتر و به اشتراک گذاری داده‌های مربوط به آن در سیستم‌های دولتی را به ‌دنبال خواهد داشت. پنجره واحد به عنوان یک مرکز اجازه می‌دهد طرف‌های درگیر در تجارت و حمل و نقل به تسلیم اطلاعات استاندارد و اسناد با یک نقطه ورودی به منظور انجام رویه‌های گمرکی واردات، صادرات، ترانزیت و الزامات قانونی مربوط به حمل و نقل بپردازند. پنجره واحد دارای مزایای بسیاری برای دولت‌ها از جمله مدیریت ریسک بهتر، سطح بهبودیافته از امنیت، افزایش درآمد به دلیل افزایش

شماره 14 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 70

بررسی دلایل عدم رشد تجارت الکترونیکی در ایران

فروش آنلاین ۳ درصد از تولید ناخالص ملی سهم دارد

واژه‌ای که امروزه بیش از پیش در مورد آن می‌شنویم، تجارت الکترونیکی است. تجارت الکترونیکی یکی از راه‌های نسبتا مدرن کسب و کارهای نوین است که انواع مختلفی نیز دارد، با توجه به هزینه‌های مربوط به راه‌اندازی و نگهداری کسب و کارهایی که هویت فیزیکی دارند، تجارت الکترونیکی صرفه اقتصادی بیشتری دارد، البته تجارت الکترونیکی در بعد سوددهی می‌تواند بسیار بازدهی بالایی نسبت به واحدهای فیزیکی داشته باشد. چندی است تب این نوع از تجارت، البته بیشتر در بعد احداث و در قالب استارت‌آپ‌ها در ایران بالا گرفته که با توجه به اقدامات سازنده‌ای که برای فرهنگ‌سازی آن انجام شده، دور از ذهن نبوده است اما با توجه به تمام فواید تجارت الکترونیکی، با برخورد نسبتا منفی از جانب طیف گسترده‌ای از جامعه با این رویداد مواجه هستیم که باعث شده روند رو به رشد تجارت الکترونیکی را در ایران به تاخیر بیندازد. این واکنش‌های منفی که موجب عدم توسعه و رشد تجارت الکترونیکی می‌شود در دو زمینه قابل بررسی هستند: ۱) دلایل راه‌اندازی این بنگاه‌ها (احداث) ۲) دلایل روی آوردن به این نوع از بنگاه‌ها (استفاده). تجارت الکترونیکی چیست تعاریف متعددی در منابع مختلف از این واژه وجود دارد که از جمله آنها می‌توان به این دو مورد اشاره

شماره 14 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 72

چالش‌های فراروی تجارت الکترونیکی در ایران

سرمایه اجتماعی پر از هیچ

پرداختن به کلیه چالش‌های فراروی تجارت الکترونیکی (E-commerce) در کشور، نیازمند مقاله‌ای تحقیقی و نسبتا مفصل خواهد بود، به همین دلیل در این مجال کوتاه مشکلات پیش رو، عاجل و دست اول که مستقیما مدیران دولتی مرتبط با این حوزه را به چالش می‌کشاند جهت ایجاد یک اجماع ذهنی میان دست‌اندرکاران و ذی‌نفعان طرح می‌شود.از دیدگاه کلان این چالش‌ها سه دسته‌اند: الف- چالش‌های مرتبط با حوزه عمومی تجارت، ب- چالش‌های مرتبط با حوزه فاوا و ج- چالش‌های مرتبط با حوزه اختصاصی تجارت الکترونیکی.در واقع دو دسته اول به عنوان چالش‌های زمینه‌ای (Context) خود را بر حوزه اصلی مورد بحث ما تحمیل می‌کنند و آن را تحت تاثیر قرار می‌دهند. مهم‌ترین چالش‌های دسته اول را می‌توان ضعف مفرط سرمایه اجتماعی و اعتماد در جامعه و در نتیجه بالا بودن هزینه تبادل و معامله برشمرد. آحاد جامعه فقط می‌توانند به ارتباطات مستقیم و رودررو میان اشخاص حقیقی اعتماد کنند. از سوی دیگر، قوانین غیرمنقح دست و پاگیر، قدیمی، ناکارآمد، ناکافی و بعضا مبهم به این «عدم اعتماد» دامن می‌زند. عدم وجود یا حداقل ظهور کارآفرینان خلاق در وسعت قابل توجه و نیز نیاز به سرمایه اولیه بالا برای ورود به بازار تجارت و به عبارت دیگر قدرتمند بودن موانع «ورود به بازار»

شماره 14 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 74

چگونگی تاثیر بازار سرمایه بر تجارت الکترونیکی در ایران

تالار شیشه‌ای توازن را به هم زد

ایده اصلی تجارت الکترونیکی، خودکارسازی هر چه بیشتر فرآیندهای کسب‌و‌ کاری است. تجارت الکترونیکی مشتمل بر انواع گوناگونی از تبادلات است که مبتنی بر بخش‌های مختلف و طرفین معامله شامل سازمان‌های تجاری، اشخاص حقیقی، دولت، شهروندان و… قابل انجام است. طی سال‌های اخیر، تجارت الکترونیکی به شکلی فزاینده گسترش یافته و می‌توان گفت در حال حاضر به وضعیتی پایدار رسیده است. بنا بر گزارش Forrester (فوریه ۲۰۱۲)، پیش‌بینی می‌شود میزان فروش خرده‌فروشی‌های تجارت الکترونیکی در ایالت متحده آمریکا از حدود ۲۰۲ بیلیون دلار در سال ۲۰۱۱ به بیش از ۲۵۰ بیلیون دلار در سال ۲۰۱۳ و حدود ۳۲۷ بیلیون دلار تا سال ۲۰۱۶ برسد. همچنین در تحقیق دیگری پیش‌بینی شده میزان درآمدهای حاصل از تجارت الکترونیکی جهانی در سال‌های آتی رشد چشمگیری خواهد داشت. این تحقیق با توجه به بهبود زیرساخت‌ها، کاربران اینترنتی، افزایش خدمات اینترنتی و سایر شرایط موثر، میزان درآمد حاصل از تجارت الکترونیکی جهانی را تا سال ۲۰۱۵ پیش‌بینی کرده است. همان‌گونه که نتایج حاصل از این تحقیق در در نمودار یک نشان می‌دهد، میزان درآمد تجارت الکترونیکی با رشد ۵/۲۰ درصدی، تا سال ۲۰۱۲ به ۵/۸۲۰ میلیارد دلار و با رشد ۱۰۶ درصدی تا سال ۲۰۱۵ به ۴/۱ تریلیون دلار خواهد رسید. به‌رغم کاربردها و مزایای

شماره 14 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 76

لزوم ایجاد سامانه پنجره واحد الکترونیکی تجارت فرامرزی چیست

ایران قطب تجاری منطقه می‌شود

مطابق با توصیه سازمان‌های بین‌المللی و تجارب کشورهای موفق در تسهیل تجارت خارجی، یکی از بهترین رویکردهای ممکن برای مدیریت مبادی ورودی و خروجی در حوزه تجارت خارجی، استقرار سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی است. بر اساس گزارش بانک جهانی در حوزه تجارت فرامرزی، در حال حاضر ۷۳ کشور در دنیا پنجره واحد تجارت فرامرزی با قابلیت‌های مختلف راه‌اندازی کرده‌اند. کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی طی چند سال آینده ملزم به داشتن پنجره واحد ملی هستند.با در نظر گرفتن توصیه سازمان‌های بین‌المللی و در راستای عمل به تکالیف قانونی تصریح‌شده در اساسنامه مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، ماده ۷۰ قانون برنامه پنجم توسعه، ماده ۸ قانون بهبود مستمر فضای کسب و کار، طرح تحول اقتصادی و مصوبه کارگروه فاوا، سامانه پنجره واحد الکترونیکی تجارت فرامرزی ایران (سپوتا) با دورنمای تبدیل ایران به هاب تجاری و ترانزیتی ترجیحی برای جامعه بازرگانی کشور در منطقه خاورمیانه راه‌اندازی خواهد شد. این سامانه در حقیقت با هدف ارائه یک پلتفرم الکترونیکی امن، قابل اعتماد، شفاف و مبتنی بر استانداردهای باز به ‌منظور تسهیل جریان تبادل اطلاعات و یکپارچه‌سازی خدمات دستگاه‌های دولتی و توسعه فرصت‌های جدید تجاری و بهبود فضای رقابت سالم برای تمام بازیگران اقتصادی کشور، در دستور کار مرکز توسعه تجارت الکترونیکی قرار گرفته

شماره 13
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46
شماره 15